Sprawa ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych, Świadczeń Pracowniczych,
Uzasadnienie strona 11/11

Ponadto organ rentowy orzekający w sprawie umorzenia należności składkowych ma do dyspozycji również możliwość częściowego umorzenia, o co alternatywnie wnosiła skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tej okoliczności i możliwości organ rentowy w ogóle nie wziął pod uwagę.

Wprawdzie, jak to wspomniano na wstępie, decyzje dotyczące umorzenia mają charakter uznaniowy, to jednak okoliczność ta nie oznacza sytuacji, w której instytucja określona w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne może przybrać charakter wyłącznie papierowy i nie znaleźć żadnego zastosowania w praktyce. Wydając decyzję w przedmiocie umorzenia należności organ orzekający winien zawsze brać pod uwagę fakt, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności po spełnieniu określonych przesłanek, odmowa umorzenia nie może więc być traktowana jako zasada postępowania przy rozstrzyganiu tego typu spraw (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 485/07, LEX nr 447314).

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania i przepisy prawa materialnego wyżej wskazane w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzec, jak w sentencji. Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.

Sąd nie był natomiast władny, wbrew oczekiwaniom skarżącej, do rozstrzygania kwestii zgodności z konstytucją przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w sprawowaniu urzędu sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom. Z powyższego zapisu oraz z zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2 Konstytucji) wynika prawo samodzielnej oceny przez sądy administracyjne zgodności jedynie podustawowych aktów normatywnych z ustawami lub Konstytucją. W przeważającej części orzecznictwa prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym sądy - zarówno powszechne, jak i administracyjne - nie są uprawnione natomiast do badania zgodności aktów o randze ustawowej z Konstytucją, nie mają one bowiem kompetencji do kontrolowania konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa, ponieważ zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji jest to prerogatywa zastrzeżona wyłącznie do właściwości Trybunału Konstytucyjnego (tak: wyroki NSA z dnia 12 lipca 2006 r., II OSK 548/06, LEX nr 275509, z dnia 27 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 609/98, Przegląd Sejmowy 2001, nr 3, s. 84, wyroki SN z dnia 7 listopada 2002 r., V CKN 1493/00, LEX nr 57238, i z dnia 30 października 2002 r., V CKN 1456/00, LEX nr 57237, postanowienie SN z dnia 18 września 2002 r., III CKN 326/01, LEX nr 56898, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2005 r., III SA/Wa 2426/05, LEX nr 198985). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości akceptuje stanowisko przedstawione w przytoczonych orzeczeniach, stąd nie jest władny do dokonywania oceny zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Sąd zaniechał orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że skarżąca występowała w sprawie osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika, a z mocy art. 239 pkt 1lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolniona była z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Strona 11/11