Naczelny Sąd Administracyjny przy udziale Marii Kalocińskiej, prokuratora prokuratury Apelacyjnej, delegowanej do Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie z odwołania Grażyny W. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w przedmiocie odmowy pomocy społecznej w formie okresowego zasiłku gwarantowanego po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym pytania prawnego pełnego składu SKO w J.
Uzasadnienie strona 2/3

Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęć sprawowania opieki i utrzymania. Koniecznym jest zatem posłużenie się znaczeniem nadanym tym pojęciom przez Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w tym akcie prawnym obowiązki utrzymania, wychowania i opieki nad dzieckiem spoczywają na jego rodzicach. Dopiero, gdy zostanie ustalone, że rodzice nie są w stanie w całości lub w części sprostać obowiązkom względem dziecka, w grę wchodzi subsydiarny obowiązek innych krewnych. Zatem dopóki na osoby inne niż rodzice nie zostanie nałożony obowiązek utrzymania dziecka, przyjąć należy, że dziecko pozostaje pod opieką i na wyłącznym utrzymaniu rodziców /matki, ojca/. Kolegium podkreśliło także, iż nawet nałożenie obowiązku alimentacyjnego na pełnoletnie rodzeństwo nie pozbawi matki /ojca/ dziecka, w świetle art. 2a ust. 1 pkt 1a ustawy, statusu osoby samotnie wychowującej dziecko.

Powyższy pogląd znajduje dodatkowe potwierdzenie, gdy weźmie się pod uwagę, że pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko zostało zdefiniowane także w ustawie z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. 1998 nr 102 poz. 651 ze zm./. W rozumieniu art. 4 ust. 2 tej ustawy, przez osobę taką rozumie się osobę stanu wolnego /pannę, kawalera, rozwiedzioną, rozwiedzionego, wdowę lub wdowca/.

W świetle tych rozważań brak jest także, zdaniem Kolegium, podstaw do przyjęcia, że ustawodawca chciał ograniczyć pojęcie rodziny w odniesieniu do osoby samotnie wychowującej dziecko tylko do sytuacji, gdy osoba ta gospodaruje i zamieszkuje jedynie z tym dzieckiem z wyłączeniem pozostałych dzieci, w tym pełnoletnich.

W ocenie Kolegium przedstawiona argumentacja uzasadniała wystąpienie z pytaniem prawnym, bowiem od odpowiedzi na nie zależy sposób rozstrzygnięcia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./, zwanej dalej ustawą, osobie która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1, przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia.

Z punktu widzenia przedstawionego w sentencji uchwały zagadnienia prawnego, istotne jest wyjaśnienie pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko, jako przesłanki warunkującej przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego, a konkretnie wyjaśnienie, czy za osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1a ustawy, można uznać osobę wychowującą dziecko do lat 7, w sytuacji gdy zamieszkuje ona i gospodaruje także z pełnoletnim dzieckiem mającym własne dochody. Należy w tym miejscu jednak podnieść, odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, że ściśle rzecz ujmując alimenty są dochodem dziecka a nie jego matki, a ponadto w pytaniu prawnym na skutek oczywistej omyłki wskazany został przepis art. 2a ust. 1 pkt 2a zamiast art. 2a ust. 1 pkt 1a.

Strona 2/3
Inne orzeczenia o symbolu:
632 Pomoc społeczna
Inne orzeczenia sądu:
NSA w Warszawie (przed reformą)